LE OTTO MONTAGNE / MELANKOLIA E LARTESIVE - NE KERKIM TE MALIT TE FUNDIT [KINEMATOGRAF, 2022]

DRITA E HENES, NOSTALGJIA DHE HESHTJA: MUZIKA E DANIEL NORGREN QE TE HYN NEN LEKURE

Ndonjehere muzika me e mire nuk te gjen sepse po e kerkon, por sepse shfaqet si hije ne sfondin e diçkaje tjeter. E me mua ndodh shpesh kjo!
Rreth kater vite me pare, ne 2022, po shihja nje nga ato serite amerikane me atmosfyre te zymte e me pamje te gjata natyre (nuk me kujtohet me saktesi, por me duket se ishte Ozark, memorja me tradheton shpesh keto kohe). Por ne nje skene ku heshtja peshonte me shume se fjalet, nisi te rrjedhe nje kitare me ritem te ngadalte, e zhveshur, e pjekur nga pluhuri dhe lageshtira e nje kasetofoni 4-track.

Per dike qe rremon çdo dite ne underground, emri i Norgren-it eshte si nje sekret i mbajtur mire midis pyjeve te Suedise dhe deshperimit te blues-it amerikan. Muzika e tij nuk perpiqet te te impresionoje me produksion te paster apo me refrene komerciale. Ajo tingellon si nje regjistrim i vjeter i gjetur ne nje shtepi te braktisur.

Kenga "Moonshine Got Me" (sidomos versioni 8-minutesh te albumi Buck i 2013 ose versionet live) eshte thjesht nje mallengjim. Norgren perserit frazat si me magji, nen nje melodi blues me pika bas-i te renda qe te futen nen lekure. Eshte nga ato kenge qe pershtaten me erresiren e dhomes, me nje cigare te ndezur ne ballkon dhe me idene se nata nuk ka ndermend te perfundoje shpejt.

Nese nuk e keni degjuar ende, lereni ate te rrjedhe me volum te larte ne kufje. Moonshine na mori edhe.

Po vejme bast edh mbi te dyten gjurme! 

"Why May I Not Go Out and Climb the Trees?" nga albumi Alabursy (2015) eshte ndoshta nje nga krijimet me intime dhe prekese te Daniel Norgren-it.

Qe nga sekondi i pare, me ate piane te thjeshte e te zhveshur qe tingellon sikur po luhet ne nje dhome te zbrazet druri, kenga te kthen prapa ne kohe. Aty nuk ka instrumentalizim te komplikuar; eshte vetem zeri i Norgren-it, i mbushur me nje trishtim te pafajshem dhe nje mall infantil per lirine e humbur. Titulli vete, nje pyetje pothuajse femijenore: "Pse nuk mund te dal jashte e te ngjitem ne peme?" fsheh ne fakt peshen e rritjes, te izolimit dhe te pyetjeve qe mbeten pa pergjigje.

Melodia ecen me nje ritem hipnotizues, lo-fi, ku degjohet çdo frymemarrje dhe çdo rezonance e drurit te pianos. Eshte nga ato krijime qe te bejne te ndalosh per nje moment, te shohesh nga dritarja dhe te ndjesh nje lloj melankolie pa emer. 

Epo ja edhe nje round tjeter, nga po i njejti album; te "Everything You Know Melts", Norgren e çon melankoline ne nje nivel tjeter, thuajse meditativ. Kenga ecen si nje mjegull e ftohte qe mbulon gjithçka, ku çdo note kitare e piano tingellon si shkrirja e ngadalte e memories dhe e sigurive qe kemi krijuar. Eshte nje eksperience dorezimi te plote ndaj kohes, nje udhetim akustik ku vetmia nuk te frikeson me, por te mbeshtjell si nje pallto e vjeter ne mesin e nje dimri te gjate.

E thjeshte te biesh ne dashuri me kete artist!

EZÉCHIEL PAILHÈS: MELANKOLIA ELEGANTE MES PIANOS, HESHTJES DHE ENDRRAVE ELEKTRONIKE

Besoj se ndodh edhe me ju; kur je vetem larg zhurmes se zakonshme te jetes, oreve te punes, te kthehen disa kujtime jo dhe aq te te vjetra... Kohet kur dilje pa nje plan te sakte, humbisje ne rruget e nje metropoli, zbuloje vende te reja, njihje njerez qe ndoshta do t'i takoje vetem nje here ne jete dhe mbi te gjitha zbuloje muzike te re.

Ka disa artiste qe nuk kerkojne te te fitojne me force, por te te afrohen ngadale. Ezéchiel Pailhès eshte nje prej tyre: nje kompozitor francez qe leviz ne kufirin mes muzikes klasike, elektronikes minimaliste dhe nje ndjeshmerie te thelle poetike.

Muzika e tij duket sikur vjen nga nje film (e ku vend nese jo ne France?) qe nuk eshte xhiruar kurre: piano te brishta, sintetizatore te ngrohte, ritme te qeta dhe nje atmosfere ku nostalgjia takohet me qetesine. Eshte muzike qe nuk flet per dramat e medha, por per emocionet e vogla, nje kujtim, nje nate, nje moment vetmie apo nje ndjenje qe nuk mund ta shpjegosh.

Pailhès ka nje menyre te vecante per te bashkuar te kaluaren me te ardhmen: elegancen e kompozitoreve franceze (Erik Satie per thjeshtesine, Claude Debussy për atmosferën dhe ngjyrat, Air per lidhjen mes nostalgjise dhe elektronikes, Jean-Michel Jarre ne anen me te bute...), minimalizmin modern dhe tingullin elektronik bashkekohor. Rezultati eshte nje bote muzikore intime, elegante dhe pak misterioze.

Nuk eshte nje artist i skenes masive, por pikerisht kjo e ben me interesant. I perket asaj bote te artisteve underground (eshte ne blogun e duhur ketu!) qe nuk kerkojne vemendje, por krijojne nje univers te tyre per ata qe duan te degjojne me kujdes cdo tingull.

Ezéchiel Pailhès ben muzike per njerezit qe kane mall per nje kujtim qe (ndoshta) nuk ka ndodhur kurre. Chapeau!!!

SIBYLLE BAIER - AND PRESS 'PLAY' LATE AT NIGHT [COLOUR GREEN, 1970/1973]

Colour Green, the one and only release from German Sibylle Baier, has been around since the early '70s. Recorded in her home between 1970-1973, the actress, writer, mother, and singer/songwriter chose family over fame, and it wasn't until the tapes landed in the hands of Dinosaur Jr.'s J. Mascis that they began their ascent into the world.
Have we found the female Leonard Cohen? Maybe...
Simply fantastic voice, simplistic but delicate melodies and a plain melancholy album. An album that turned out to sound amazingly current, despite it was recorded almost 40 years ago.

A wistful rendering of Vashti Bunyan, Leonard Cohen, and Joni Mitchell, Baier's conversational voice can be both tragic and comforting, turning the simplest task into a sepia-toned snapshot of longing.
Each track is like a field recording of the highest quality, with every whisper of the locale present, yet unintelligible. Baier, who would silently haul out the tape machine and press record late at night when her family was asleep, conveys the purest of intimacies with the kind of confidence only secrecy can afford. From the opening cut, when she sings "tonight when I came home from work/there he, unforeseen sat in my kitchen," the listener can't help but be transported behind the soft closed eyes that grace Colour Green's basement-scavenged, yellowing cover.

MI AND L'AU - NINULLA MELANKOLIKE FRANKO-FINLANDEZE

Young God Record: Incizime 'Zoti i ri'.
Mjafton vetem emri i etiketes dhe emri i Michael Gira (Swans) per te kuptuar shpejt se me cfare muzike e kalibri kemi te bejme.

Izolimi. Mi and L'Au jane nje cift te dashuruarish (Laurence vjen nga Parisi dhe Mira vjen nga Finlanda) dhe me kete debut kalojne nje kufi: ate te purifikimit. Vizatojne nje linje tejpertej ndjenjave: nje poeme sentimentale-minimale. Shpirti (Ajo) vjen nga pyjet e Finlandes, bohemiani alla-theDreamers nga Parisi dhe per tu ngrohur luajne ninanulla te dehura me vere. Fantazma te zbehte te Francoise Hardy, Cat Power, Leonard Cohen e Nick Drake bredhin perqark.
Kujdes!
'They Marry' (duket nje titull-genjeshter ne ditet e sotme!), nje valz ne celsin folk ku gati degjon tingullin e pickimeve te kitares (e mrekullueshme pastaj 'How'). Te ngjan me nje lavjerrs qe lekundet ngadale ne mes te akujve. Rrefime me zemren ne dore, ze vasheze qe fluturon mbi aurorat nordike. Ndizni nje zjarr (ose nje cakmak!), hapni nje shishe vere tjeter, afrohuni tek oxhaku se muzika eshte e gjate... Te jemi te sigurte qe cdo note elementare e luajtur, cdo fjale e peshperitur jane te sinqerte si uji i ftohte qe zbret nga mali.

Romance melankolike? Jo vetem kaq.

Kulmin e arrijne me nje 'Bingo' (albumi Good Morning Jokers): ultraminimale me zerin e Mira-s si zane qe te flet me ze te ulet tek veshi.

I paevitueshem korruptimi i brendshem, tradhetia, dashuria...