ACID ARAB: KUR CLUB-I I PARISIT TAKOHET ME PULSIN E LINDJES SE MESME

Njihet tashme tendenca e disa artisteve qe perdorin muziken tradicionale te nje vendi apo krahine si dekor (shembuj plot nga Afrika Veriut, Lindja e Mesme deri ne Ameriken e Jugut); i degjon njehere dhe pastaj behen demode, merzitin se mungojne identitet dhe me pak doze ekperimentimi.

Nuk eshte rasti i Acid Arab. Keta nuk marrin elemente orientale per t'i vendosur mbi nje beat elektronik; i bejne pjese te ADN-se se muzikes se tyre. Muzika me e mire shpesh lind nga udhetimet e papritura. Gjithcka nisi ne fundin e nje vere perveluese ne ishullin Djerba, pikerisht ne brigjet e Tunizise.

I formuar ne Paris ne fillim te viteve 2010 nga Guido Minisky dhe Herve Carvalho, kolektivi Acid Arab eshte bere nje nga emrat me te rendesishem te skenes elektronike alternative. Rreth tyre jane bashkuar emra nga Algjeria, Turqia, Libani, Siria, Palestina dhe vende te tjera te Lindjes se Mesme e Afrikes se Veriut. Rezultati eshte nje univers muzikor ku kufijte kulturore humbasin kuptimin.

Albumet Musique de France (2016), Jdid dhe Trois (2023) jane nje deklarate e qarte artistike: techno, acid house dhe ritmet e klubit bashkejetojne natyrshem me maqamet arabe, melodite turke dhe vokalet tradicionale. Nuk ka kompromis mes dy boteve; te dyja flasin te njejten gjuhe.

Acid Arab nuk bejne muzike per t'u degjuar vetem me kufje (nuk ta ndalon njeri!). Ajo eshte krijuar per hapesira ku njerezit kercejne pa pyetur se nga vjen ritmi. Ne nje set te tyre mund te kalosh nga nje groove acid ne nje melodi orientale pa e kuptuar kur ndodhi tranzicioni. Gjithcka rrjedh natyrshem.

Ajo qe i dallon nga shume projekte te tjera "electro-world" eshte respekti ndaj tradites. Bashkepunimet me artiste si Rachid Taha, A-WA, Cem Yildiz, Sofiane Saidi , Sofyann Ben Youssef (Ammar 808) apo Cheb Halim nuk jane thjesht dekor artistik, por pjese thelbesore e identitetit te grupit. Elektronika nuk mbulon kulturen; e ndricon ate nga nje kendveshtrim i ri. Live, mbaj mend homazhin qe bene para se te hynte ne skene Omar Souleyman ne nje klub milanez para disa vitesh me "Ya Mahla".

Nese Taxi Kebab te japin ndjesine e nje udhetimi introspektiv neper shkretetire, Acid Arab jane metropoli qe nuk fle kurre. Eshte muzika e nje qyteti ku minaret, klubet underground dhe sintetizatoret ndajne te njejtin horizont.

AA kane kaluar ate proven iniciale, kane arritur dicka te rralle: te krijojne nje identitet qe eshte njekohesisht modern dhe thellesisht i rrenjosur ne tradite. Muzika e tyre nuk kerkon te bashkoje Lindjen me Perendimin; ajo te kujton se muzika nuk ka pasur kurre kufij.

Ne fund, Acid Arab nuk jane thjesht nje grup elektronik. Jane prova se ritmi mund te jete gjuha me universale qe ekziston. Degjoni per te besuar! Yalla yalla!

MO' KALAMITY. ME AFRIKEN NE ZEMER

"I quit" ne anglisht do te thote "Une le, heq dore, ndal se kryeri dicka, nje veprim...". Dhe eshte pikerisht nga ky term ku e nis vitin 2017 me nje artikull ne FV.

Sepse u lodha duke shkruar artikuj qe pak veta, zere se askush, i lexojne. Net me fare pak gjume (kush po pyet per cilesine) ku kerkimet e perzgjedhja dukeshin pafund... Labirinte lidhjesh ne rrjete, faqe pas faqesh, preferenca autoresh, shkarkime dixhitale e blerje albumesh (edhe jo brenda mundesive), me sosen. 

Po heq dore te ndaj me tjeret (po keto minoritet leximtaresh!) muzike, fotografi, poezi, filma qe une dua. 

Eh po, ne fakt ka nje defekt ne thelb; qe "une" dua. Besimi qe edhe te tjeret mund t'i duan qenka me gjithemend kaq i forte? Fatmiresisht dhe mrekullisht po; njerez qe nuk e njohin dorezimin, qe ruajne fort deshiren per te bere nje hap per me mire, kane kurajon per te kerkuar jete me te mire e per te (ri)(ri)(ri)(ri)tentuar duke rrezikuar gjithcka... epo, kemi plot sot buze brigjeve(varreve?) evropiane. Vijne ngjeshur mbi varka shumengjyreshe, fshehur neper konteiner bosh qe vijne era peshk te qelbur, sulen siper trenave internacionale... Dhe ne, fajtore, harrojme shume shpejt (sapo mediave u teket te spostojne vemendje e keshtu nderrojne teme). 

Vision of ordinary thing that are unusual
We remain alone in the city
We all need human heat
We all need human heat

Nuk e di nese ka qene ndonjehere emigrante Mo' Kalamity (meqe ka lindur ne Kepin e Gjelbert dhe jeton ne France), po di qe perfaqeson zerin tipik te nje nga pasurite (po po, pasuri!) qe keto njerez duan te ndajne me ne; muziken e tyre. 

Territore te largeta, perzierje racash, menyra shprehie te ndryshme nga e jona, emotivitet te paparashikueshem... E perseri nuk me bind njeri; ne fund te fundit gjithe keto "diferenca", te pershkrueshme keq me fjale, na bejne kaq te ngjashem me njeri-tjetrin, nga cilido cep i botes ta kesh preardhjen! 

This world is acting as blind

We are seeing the truth

Everyone traces is own path

Without raising the eyes towards people

Figure e rendesishme e reggae-s klasike dhe soul-it sot, jo vetem ne Paris e perreth, Mo' Kalamity embelton me zerin melodik, jo vetem mendjen, por edhe veshin "me te larget" asaj kulture xhamaikane te arte te viteve '60-'70. 

...

Dhe tani pregatituni te kerceni me "Visions"! 

Ua kemi borxh atyre "te huajve" ritmin. Na e kane lene, falas.

MICROBE ET GASOIL [KINEMATOGRAF, 2015]

ALAN STIVELL - MJESHTRI QE RISHPIKU HARPEN KELTE. CFARE KENDONIN BRETONET PER T'IU KUNDERVENE VIKINGEVE

"Brian Boru" i perkushtohet nje mbreti irlandez i cili thuhet bashkoi liderat e tribuve irlandeze per t'i bere balle vikingeve.

"Tri martolod" - "tre marinaret e rinj", interpretuar nga Stivell aty ne vitet '70 (albumi À l'Olympia, 1972).

Edhe nje foles i mirenjohur i gjuhes angleze, nuk mund te kuptoje ne shumicen e rasteve cfare kendon Alan; eshte nje shkrirje frazash bretone (gjuha "cornish" province e Frances ne veriperendim) ne nje theks prej Uellsi. Rajon edhe sot me nje kulture te forte shumevjecare (ish pjese e perandorise romane dhe e provinces se Uellsit ne vitet 51 p.e.s)

Alan Stivel, per ate qe nuk e njohin, perfaqeson zerin legjendar te harpes kelte (instrument qe rilindi me kete familje, ne fakt). Ishte akoma femije kur e konsideronin mjeshter te harpes kelte!

Nje tingull medoemos verior, barok, gotik, mesjetar, me shprehi te forte vendase. Mirepo kultura (dhe muzika) nuk njeh kufinj kur behet fjale per respekt, "infekton" kedo me ndjeshmeri te ngjashme, nxit per ruajtje te simboleve e zakoneve ne zhdukje...

Vete pozicioni i Bretonise midis Frances dhe ishullit britanik, percon ne fabula, tregime popullore e histori te mocme ne kohen e vikingeve dhe betejave per te ruajtur traditen, gjuhen e kulturen. 

Bretonet si popull mikprites, paqesor e me shume rite; kete perfytyrim Alan Stivell eshte munduar (me shume sukses) ta interpretoje ne cdo album tijin, ne cdo kenge e recitim. Praktikisht, nje histori qe vendoset vecmas asaj franceze e angleze, larg idese se globalizimit dhe standardizimit te socem... Nuk ka asgje te keqe, madje kemi nevoje per kesisoj rastesh gjeosociale. 

Sic thote vete Stivell: "deri ne njefare grade i ben mire njeriut te ndjehet pjesetar i nje qytetarie, njelloj filozofie Qytetar i Botes". Te pakten per shfaqjen e nje kulture te vertete-ekzistuar, qe u mbrojt per te garantuar vazhdimesi. Mirepo, tingulli kalon etnine, perzihet me muziken boterore (world music); bashkepunimet e Stivell me emrat me te njohur te muzikes folk, kelte, afro, rock etj jane te panumerta... E paevitueshme, sepse ndajne te njejtat ideale; identitetin e nje komuniteti. Nuk behet fjale per flamur e koordinata gjeografike, as per endrra te vjetra per bashkime, por per mbijetese; mbijetesen e nje tregimi jetik me trashegimi dymijevjecare! 

Ate ne sot e vleresojme thjesht duke degjuar e kercyer muzike irlandeze/kelte sapo na jepet shansi, duke njohur karakterin e forte kembengules! Dhe rralle enderrojme sikur te jetonim ne ate kohe per te shijuar njehere ato realitete unike kur bota nuk dukej kaq e vogel sa sot. 

Fuqia e muzikes, mrekulli e legjendave si Alan Stivell!

NORMANDY'S FRIENDS ON THE ROAD TRIP...

BERTRAND BELIN - 'HYPERNUIT' (2010)

There is something about the simplicity and humility of his music, the purity and naivete of it that makes it attractive and seductive.

It almost always suggests that life is simple, relax, take all things in your stride. So, of late I’ve kept Bertrand Belin, as country and folksy as he sounds; on repeat.

Bertrand Belin’s music is a beautiful soundtrack to life as the weather invites us to stay indoors a bit more, and for metro commutes, or in a softly lit lounge at the end of the day...

DE ROUILLE ET D'OS [KINEMATOGRAFI, 2012]

HERMAN DUNE - 'MY HOME IS NOWHERE WITHOUT YOU'

"People put pictures of places in frames
I remember someone's face but then I forget their names
I have a book for writing down who I meet and where I'm going to
But my home is nowhere without you

There is nowhere like the ocean to breathe
And the world is wonderful as it is
Now I might try to settle down on some beach in Malibu
But my home is nowhere without you

 

My home is nowhere without you
My home is nowhere without you
My home is nowhere without you
My home is nowhere without you..."

HOLY MOTORS - 'JE CONTINUE COMME J'AI COMMENCÈ, POUR LA BEAUTÈ DU GESTE' [KINEMATOGRAFI]