GAYE SU AKYOL - REBELE "RADIKAL INDIE" AQ E DASHUR NGA STAMBOLLI

Dihet tashme, per muziken turke kam debolese te vecante.

Gaye Su Aykol e kam njohur fale Altin Gun, e pranoj. Vjen nga nje familje artistesh; babai i Akyol eshte piktori Muzaffer Akyol. 

Ajo u diplomua ne departamentin e antropologjise te Universitetit Yeditepe ne 2007. Para karrieres se saj si soliste ajo punoi ne Toz ve Toz dhe Seni Görmem İmkansız se bashku me Tuğçe Şenoğul.
Ne vitin 2017, ajo kompozoi disa kenge per kolonen zanore te İstanbul Kırmızısı, nje film me regji nga Ferzan Ozpetek.

“Consistent fantasy is reality

There is death and this is a dream

Let my woes pour into yours

Hey shake it, life is rock ‘n’ roll.”

ALTIN GUN - EMBELSIRA TURKE [ON, 2018]

Kush me ka ndjekur sadopak keto vite ne blog, e ka kuptuar qe nuk duhet shume per ta ndjere debolesen time per muziken turke (motivet teknike jane shume – shkalla muzikes, melodite, shqiptimi i teksti)... Shtojme nje tjeter emer ne liste; ndoshta ne krye, tek rreshtat e pare! Ju bind kollaj nese ju them qe etikeka qe i publikon keta eshte e njejta me ate te Baba Zula dhe Gaye Su Akyol (me kujtoni te shkruaj per kete te fundit)?

Disa muzikante, jane pozitivisht te fiksuar me traditat, stilet dhe stinet kulturore te dekadave te kaluara, nganjehere perfundimisht duan t'i tejkalojne madje krijuesit origjinale (padyshim, meritojne vemendjen time ne kete sfide!). Ky eshte rasti me Altin Gün, formacioni prej gjashte vetash me baze ne Amsterdam (ku vetem dy jane turq!). Keta muzikante rane aq thellesisht ne dashuri me rock-un psikedelik te Turqise ne vitet shtatedhjete, duke qene se edhe zeri i tyre eshte nje interpretim i paster dhe i fresket i atyre vibracioneve te paharruara (groove!).

Ne fakt, qe nga lindja e grupit, anetaret e saj kane jetuar dhe jane frymezuar nga muzika e Baris Manço (idhull personal), Selda, Erkin Koray dhe shume te tjere... Altin Gün po ringjallin ditet e lavdishme te programit anatolian, psikologjik dhe folklorik. Albumet e tyre jane deshmi e pandershme e talentit te tyre. Perkthyes te sotem te tingujve te lavdishem te se kaluares; njelloj sikur te rikthehen sot djem e vajza te lagjes ku je rritur dhe te luajne pjese dasme “te censuruara” te viteve '70 tek ne (degjoni “Halkali Seker”,"Goca Dunya"nga albumi kryeveper On, 2018). E pershkruajne si rryme etno-rock, por per mua eshte nje ne menyre metaforike – “sherbet permbi embelsire” sa per te ekzaltuar “udhetimet” e viteve ’70 qe keta muzikante turq benin. Opinionet e tyre binin shpesh ndesh me normat sociale, komercializmin e krijimit kreativ dhe moderacionin politik (integrimi kultural mbetet teme e rendesishme dhe delikate)… Te vetedijshem per bagazhin kulturor, muzikal qe vendi trashegonte dhe gezonte...

Njihet tashme qe muzika popullore turke (ku dhe per ne ka shume derivime – kujtoni vetem Parashqevi Simaku qe kendon “Lejla”) paraqet shume ngjyra dhe emocion te ngarkuar me ndjenje, poezi dhe episode te polarizuara gati ne ekstrem – si psh. ekzistencializmi, si ne jemi aq te vegjel dhe thjesht pasagjere ne kete udhetim ne bote, duke puritizuar shume stereotipe dhe rrjedhimisht obsesione…

Altin Gün nuk mjaftohen me psikedeline, perziejne synth-pop, elektronike dhe pop dhe folklor ne te njejten gjurme (degjo albumi Gece, 2019 – me pak tradicional ne tingull, po me te njejtin impakt). E nisen karrieren si cover-band, por shpejt u afirmuan si interpretues me se te pelqyeshem dhe u ngriten ne rol nga audience vete si trasmetues te denje te bukurise qe i shkon per shtat muzikes turke te kohes.

Ndiqni keshillen time; e teproni kesaj rradhe, i shtoni sherbet embelsires dhe kryeni qoken – degjoni/kerceni mbi qilimim me teme petale trandafili!

NEŞE KARABÖCEK - "YALI YALI". FETE HIPNOTIKE E PSIKO-ELEKTRONIKE NGA NJE TURKE(SHE) BJONDE

Ngul kembe. Eshte nje obsesion, nje hipnoze qe ky tingull na sherben: atehere kur muzika post-punk e cyber-punk po bente kerdine ne Britani e ne Evrope... Si ka mundesi qe edhe ne Turqi (e kam pike te dobet!), vend i etiketuar si evro-mid-orjental shpreheshin keto veti muzikore - as nuk jam i sigurt qe terma si "groove" apo elektro perdoreshin si zhaner ketu...

Neşe Karaböcek, kjo bjonde turke (nuk ka vetem turke ezmere!) i jep jete kesaj gjurme psikedelike, elektronike ne thelb, kryeveper per mua se kthen syte te vlerat e muzikes live neper vinile, disco-music e ajo dance aq shume pelqyer nder dekada (nga vitet '80 e ketej).
Aq rende sa edhe i dobti (skinny) Todd Terje i ka dedikuar nje cover me te organizuar...

Shuplaka! Bravo dhe... fikni dritat tani perpara se te beni "play".

ELYSIA CRAMPTON - EKSPERIENCE E RRALLE PER TU KONTESTUALIZUAR ME NJE DEGJIM; PER NGA SHKELQIMI ORIGJINAL ("WING", AMERICAN DRIFT, 2015)

Udhe meditative, lidhja e ideologjise me identitetin (sidomos ne kontinetin amerikano-latin), pllaka tektonike qe vendosin fatin (edhe gjeologjik - fjale nga vete artistja!) te fiseve, natyra qe trasformon, personalizim i politizuar i manifestimit te protestes, luhatje te shkelqyera dixhitale, spiritualitet, feminilitet, thirrje Zotit me nje gjuhe (kor) speciale; do kisha shume elemente per te pershkruar eksperiencen e gjate muzikale te Elysia Crampton, talentit me origjine boliviane, rritur midis Kalifornise Jugore dhe Meksikes se Veriut.   

Po ju le vetem me nje kryeveper te organizuar tingujsh, nje nderrmarje monumentale per mua, pese yje ne rangun e muzikes se vecante origjinale te koheve te fundit. "Wing" - shtrydhje e nje perzierje ingredientesh te rralle, me drejtim tangent me ate te nje te ardhmje te papercaktuar ende, por verberisht te bukur. Krahu i madh po te mban.

ALEC K REDFEARN AND THE EYESORES // AVANT PSIKO-CIGANE: FIZARMONIKE, KITARE, PIANO, UKULELE DHE HARMONIKE LUAJTUR CMENDURISHT NDRYSHE [SISTER DEATH, 2012]

Sic e shpjegon vete Alec K Redfearn: "Eyesores luajne muzike krijuese qe prej 15-vjetesh dhe perbejne nje ansambel te papenguar nga etiketat, mjaft te veshtire per tu kataloguar ne rryma".

Disku i tyre i shtate (Sister Death, 2012) nuk ka te krahasuar ne skenen muzikore te nendheshme (underground) duke u shtyre gjithnje e me shume ne kerkim te nje tingulli te ri, kesaj rradhe idealisht ne Evropen e Lindjes (bej me mendje nje linje nga Irlanda, duke kaluar ne Transilvani, e deri ne Ballkan), ku fizarmonika kryeson instrumentet e tjere te pazakonte (piano Wurlitzer, kitare havajane, ukulele, dy bas-e etj).

Mbulesa e ketij albumi psikedelik shfaqet me nje bukuroshe duarhapur, si per te parashikuar titullin. Alec shoqerohet, pervecse nga nje ushtri me muzikante te mirenjohur, edhe nga chanteuse Orion Rigel Dommisse (dhe ne fakt duetet dy-zerash jane mes te dyve!).

Une i falenderoj vecanerisht per cilesine e mire ne kete eksperimentim te habitshem dhe origjinal (folk, rock, dark, balada...), plot gjelberim te perjetshem, shfryerje te shfrenuar te shqisave, thesare te fshehura (te pallogaritur!) dhe zjarrit te rastesishem qe digjet ('Fire Shuffle').

AI ASO - JAPONEZJA E BRISHTE, E PAPESHE DHE KALIMTARE

Me trajta, zeri is saj duket aq i lehte, saqe mendon se do te fluturoje tutje.

Muzike vaji engjellore. Ninulla adulte.

E (te dish) qe ka bashkepunuar edhe me banda metalaresh eksperimentale japoneze.

Modalitet ekstrem ne perpunimin e tingullit (minimal).

Nuk duhet t'i pyesesh asgje kesaj kukulle (sepse behet fjale per nje ze kukulle ketu!), vetem shikoje, aty ne mes te dhomes tende, boshe, teksa lekundet ndopak...

LARRY GUS [ICON OF THE MONTH]

LINDA PERHACS [PARALLELOGRAMS, 1970] - FOR THOSE WHO LISTEN TO MUSIC TOO EARLY OR TOO LATE

“Paper Mountain Man” was about someone I loved very much, but the pain he cause me when he decided on so many other ladies as excruciating. I never felt such pain, but I'm also grateful to him, because that pain was so awful that I knew I was either going to die or climb upward in spiritual strength to survive. And that was the beginning of my strong spiritual climb.

“Dolphin” was the first song I wrote for the album. It was inspired by many diving trips in Baja, California and long, solitary walks on empty beaches.

“Call of the River” This song was also a result of time I had spent on the Olympic Peninsula.

“Hey Who Really Cares?” was used as the theme song for the TV series Matt Lincoln that ran for three years. The studio called me one evening and asked me to do a song for their new show and gave me a short version of the subject over the phone, and asked me to have it ready for them the next day!

“Moons and Cattails” has drums from all over the world as could only be played by Shelley Mann and Milt Holland (both major percussionists of the time).

"Morning Colors” has two separate flute tracks that surprisingly fit together perfectly.

“Porcelain Baked Over Cast Iron Wedding” was about the disgust I felt about the cost of weddings around me in Beverly Hills; the shallowness of the love and the fact that the concentration was on the display of grandeur rather than the vows that should have been the focus. One girl in my office spent a year planning her wedding, and I never heard her mention the guy! I knew the cost was breaking her whole family, and I just wrote the song because it was disturbing me.

“Delicious” A young ladies dream of perfect love!

[Linda Perhacs in an interview, describing some of her songs in the album...]

ERIK SUMO BAND - 'DISCO IN MY HEAD' [THE TROUBLE SOUP, 2010]

At the end
When i find you
There is disco in my head
And now i have an army

It is not because I love Budapest, but the following pop-revolution comes from Hungary.

Hungary; a country where international careers in music are few and far between. However, vibrant signs of life were sighted years ago: back then an all-round musician by the name of Erik Sumo, who in real life is called Ambrus Tövisházi, successfully introduced himself with his debut album My Rocky Mountain (2005).

Back then pop, dub, jazz and Hungarian folk-elements were crossed with extremely catchy melodies.

By now, the Erik Sumo Band is a seven-strong project and their album The Trouble Soup (2010) is a bubbling cauldron of great pop-anthems.

Explosive synthesizers, eastern passages, indie and progressive in three-minute operas, that could have been penned by the Pram, Arcade Fire, Flaming Lips or the B 52's.

It's crystal clear, the Hungarian pop saga has to be rewritten.

THE BRIAN JONESTOWN MASSACRE - EDHE NJE LEKSION TJETER NGA GURUT E NEOPSIKEDELISE

Ne muzeun me prestigjoz (e imagjinar, per te qendruar ne teme!) te psikedelise se re do te ishin grupi me adhurimet me te shumta.

Me referime te panumerta (nje miks pa koke e krye nga Velvet Underground, The Jesus and Mary Chain, Spacemen 3, Stones, Cramps etj etj), The Brian Jonestown Massacre (emri si perkujtimore e masakres ne tempullin Peoples, ne 1978 ne Guaiana) mbajne pas kraheve plot 15-vjet muzike psikedelike!

Tingujt ne fjale perbejne shumen (dhe ndoshta kulmin!) e ketyre 'udhetimeve fantastike'...

Edhe njehere Liza ne Boten e Cudirave; me mollet e kuqe me sheqer, pambukun e gufuar, tabletat shumengjyreshe neper duar; tashme paranojake e lire dhe me shume deshira...

TIM BUCKLEY - 'PHANTASMAGORIA IN TWO' (1967) - KENGA E DASHURISE QE BERI TE DASHUROHEN...

'Phantasmagoria in Two' - Kenga me e bukur per dashurine qe eshte kompozuar ndonjehere.

Do te bente te dridhej cilindo:

If you tell me a lie I'll cry for you
Tell me of sin and I'll laugh
If you tell me of all the pain you've had
I'll never smile again...
.

.

(nese me thua nje genjeshter, do te qaj per ty
me trego per nje faj e une do te qesh
nese me tregon per te gjithe dhimbjen qe ke patur
une kurre me nuk do te buzeqesh...)

'Udhetuesi i yjeve'.
Padyshim gjeniu, kompozitori dhe kantautori me i madh i te gjitha koherave.

Tim Buckley kujtohet si mjeshtri dhe me origjinali nder kengetaret e muzikes ne pergjithesi. Me zerin e tij, uleritjet, cirrjet, shkeputjet nervoze dhe embelsine e nje shpirti qe kurre asnjeri nuk e kuptoi, i dha leksion muzikes se kohes dhe shkeli nje terren te ri per konceptin e te berit muzike.

Shumica e albumeve te tij jane nje kryeveper, nje 'duhet' per cilindo qe do te kuptoje ne menyre pothuajse-siperfaqesore se cili ishte talenti me emrin Timothy Charles Buckley III.

Nuk ekziston nje percaktim per muziken e tij (perdorte zerin si instrument kryesor!); ne medyshje midis jazz-it dhe psikedelise, nje formule e jashtezakonshme qe do ta kthente ne personazhin rock me botekuptimin me te thelle.

Me novativi nga personazhet e Nenteqindes!

SILVER APPLES (OSCILLATIONS, 1968) - FROM SIXTIES MOST INNOVATIVE SOUNDS

Got the idea of an oscillator as a musical instrument rather than just a piece of electronic test gear...

MANIA IME PER GRACE SLICK - ODE E RREZIKSHME PER DHENIEN PAS (DROGES)

Nje pilule te ben me te madhe

Dhe nje tjeter te ben me te vogel
Dhe ato qe nena te jep nuk te bejne mire aspak
Shko e pyet Lizen

Kur ajo te jete dhjete metra e gjate
Dhe ne qofte se shkon per te gjuajtur lepuj

Ti e di qe do rrezohesh
Tregoji atyre qe nje shushunje qe pi nargjile te dergoi t'i therrasesh Lizes
Thirri Lizes kur ajo te jete e vogel
Kur burrat siper fushes se shahut cohen dhe te tregojne ku te shkosh,

e ti ke ngrene nje lloj kerpudhe dhe mendja jote po fundoset,

shko e pyet Lizen

mendoj se ajo duhet ta dije (pergjigjen)
Kur logjika dhe proporcioni te kene rene lengshem te vdekur

Dhe kur Kavalieri i Bardhe te jete duke folur mbrapsht

e Mbreteresha e Kuqe te kete humbur koken e saj

Kujto cfare tha urithi:

'Ushqeni mendjen tuaj, ushqeni mendjen tuaj'

THE BLACK ANGELS - 'THE PRODIGAL SUN'

Une mendoj se fsheh nje kuptim krejt te ri, ose me mire 'me origjinal'. Nese shohim mbrapa ne te kaluaren domethenien e termit 'psikedelik', ndodhemi me afer konceptit 'kohe' ose 'futurizem' (e ardhmja) ne vend te 'aciditet' apo 'perhumbje'.

Muzika eshte Feja e Re.

Njerezit ekzaltohen vetem me muziken, nuk kane nevoje per asgje tjeter (kokrra e substanca halucinogjene). Miti, sipas se cilit nevojiten drogat per tu kenaqur me muziken, eshte nje vogelsire dhe madje ofendon pikerisht keta njerez qe krijojne dhe ndjekin muziken psikedelike...

[nga nje interviste me Black Angels]

THE OSCILLATION - 'VIOLATIONS'

Lekundje ne mes te trupit. / Truri plotesisht jashte faze. / Kukulla ne hapesire. / Vizitues psikedelike...

Oscillations in the middle of the body. / Brain completely out of phase. / Dolls in space. / Psychedelic visitors...

LUKE TEMPLE & HERE WE GO MAGIC - POP, DELIKATESE, EMBELSI. MAGJI E ZERIT

Mungoi me te vertete pak. Ketu kemi te bejme me magji.

U be kohe qe Paul Simon nuk permendej nga artiste te rinj ne skenen indie si guru frymezues per cdo kenge-te-vogel-pop-i.

Luke Temple eshte nga Nju Jorku dhe si Animal Collective e ka kapur pop-in mbrapsht, per bishti. Melodi te thjeshta qe rrjedhin pa lene ndonje pershtypje te gjate (flas nese i sheh ne ndonje koncert brenda nje cadre gjigante!), e megjithate kane dicka, nje element intim qe te terheq: pastertine elemetare te kenges pop.

Duhet t'i marrim per ate cfare perfaqesojne: grup pop-i me vokalitet te shkelqyer (fjale e Sufjan Stevens dhe Death Cab For A Cutie!) qe nuk e ka kapercyer akoma kafshaten e fundit te elektronikes dhe eksperiences psikedelike te viteve Gjashtedhjete (shto ketu edhe argumentimet lo-fi dhe etno).

Eshte pikerisht ky binom qe i jep te drejten Here We Go Magic te na beje magji.
Dha ia dalin mbane!

LIDA HUSIK ME 'BOZO' - DASHURIA E NJE VAJZE PER POP-IN PSIKEDELIK

  

Lida Husik i perket padyshim atyre artisteve 'klandestine', qe i shpeton rregullit, underground qe mezi gjehen ne rrjet. Dhe nuk ka albume te saj neper dyqane disqesh (me besoni!). Mirepo ka dishepuj, fansa qe nuk e harrojne ate te parin album, Bozo (1991), nen etiketen Shimmy. Muzika e saj eshte embelsisht/tmerresisht psikedelike. Nen peshen e rende te drogave te viteve '90 ne Uashington, Ema flokekuqja (Lida Husik ne art) regjistron nje nga albumet me te mire te te gjitha koherave. Behet fjale per nje fenomen, nje ngjarje artistike, qe i shpeton botes se reklamave te kremrave radiofonike e televizive.

MATERIE ENDERRIMTARE

'Bozo' per te pikturuar pasditeve, per te luajtur me floket, per tu dehur me erera trupi, per tu shembur ngadalesisht, per te fluturuar me sy mbyllur...

Embelsia dhe alienizimi i zerit te saj ('Hitchhiker' dhe 'Billboard') te udheheq ne nje humnere kurtizane, jo te zeze, por shumengjyreshe! Menyrat jo te zakonshme te te lujaturit te kitareve ('Mom') dhe baterise ('Farmhouse') bejne qe muzika dhe ky album te te ndryshojne pergjithmone menyren e te konceptuarit komportamental midis te pranishmeve ne nje rreth... Rrezikshmeria e cdo gjurme eshte pertej kufijve te lejueshem!

'Be careful from drug addict!' do te kishin thone mesueset e gjimnazeve ne Sh.B.A.

ACID, ORGANIK, MELODIK... POP
Lida nuk eshte e inatosur me boten, por as ne qejf per te kenduar dhe ja perse mbetet i shkeputur zeri i saj me tekstet e kengeve. Jane si korniza (perseri piktura e pasdites!) intime, personale, pa ndonje filozofi superlative. Jehona dhe homazhe perdorimit te drogave, poezi te ndaluara (edhe per imagjinaten!), pershkrime makthesh, muzike psikedelike, acid-pop i amplifikuar ne maksimum nga zera femerore te zotuar nga zonjusha Kokerr Kimike...

Gezuar festen ju femra qe guxoni!

http://www.lidahusik.net/index.html

PEAKING LIGHTS - 'KEY SPARROW' : PSIKEDELI AMORFE

aRTISTI: pEAKING lIGHTS
gJURMA: 'kEY sPARROW'

pERSHTYPJE:
DIELL, PSIKEDELI, VAJZE, NATYRE, GJUME, JETE, ENDERR, VIJA NE QIELL, POEZI, PA TRAJTE...

INDIAN JEWELRY - BIZHUTERITE INDIANE DHE VIZIONET ACIDE

Ne zyren anagrafe: INDIAN JEWELRY

Erika Thrasher dhe Tex Kerschen vijne nga Texas-i (Hjuston) dhe ne vend qe te luajne psikedeli te stranjohur tashme, perdorin synthe dhe muzike dixhitale per te krijuar ate ambient endrrimtar, per te nisur udhetime te shkurtra (si kohezgjatja e gjurmeve!), per te perziere psikedeli, punk, noise, shoegaze (ndikime nga Spacemen 3?), drone, hard-core e ku di une...
Tribale e 'te eger', na paraqiten si nje bande leckamanesh ngjyra-mgjyra qe bredhin neper brigjet e kontinentit amerikan me rraqe, fije e tela qe lidhin tastiera, kompjutera e instrumente te sajuar. E gjithe kjo shperthen ne performanca live nga me te cuditshmet, non-sense, misterioze, gati-gati praktika rituale sekrete...
Obsesioni eshte i menjehershem me gjurme si 'Temporary Famine Ship' (albumi Free Gold), 'Cutthroat' (albumi We Are The Wild Beast), 'Excessive Moonlight' (albumi Totaled), 'Free Like An Axe In A Tree' (albumi Fake and Cheap), ku efektet sonore te perpunuara me software e filtra dixhitale, ia arrijne persosshmerisht qellimeve te semura te dyshes: kokekrisje, perhumbje artificiale, leshim i plote i muskujve, vizione astro-metafizike, Beat/bad-trip!
Manikine elektronike, shamane qe jane te fiksuar me zhurmat, efektet e zerit, shocking-art, ikona mistike dhe performance live, si te ishin te zotuar nga Dicka-e-Erret-dhe-e‑Rrezikshme!
Mjaft! Pershkrimi mbaroi. Kurajo tani dhe thithni!

ANIMAL COLLECTIVE - DIKUSH LUAJTI MUZIKEN QE DOJA TE DEGJOJA PREJ KOHESH

"he just woke and ate and dreamt and died" - that one is haunting"
(ai u zgjua, hengri, enderroi dhe vdiq - ky njeri eshte i bezdisshem per mua)

"are you also frightened?"
 (edhe ti je i frikesuar?)

Ndersa bota ishte duke e pire me fund kupen 'revolucionare' te pop-it me te bukur te degjuar ndonjehere, na ishte njehere ne Amerike, ne fillimvitet Dymije, diku ne ndonje pyll, nje grup indie i pazakonte qe kishte ca shije te cuditshme. Vetem pak 'tifoze' e ndiqnin dhe me besoni, nuk ishin shume!
Ne vend qe te auto-promovoheshin duke iu pershtatur koherave dhe kushteve te marketingut, rafinuan artin e tyre, duke iu dedikuar nje ridefinicioni te konceptit 'pop' derime atehere. U deshen vite, por revolucioni ndodhi!
Animal Collective perfaqesojne sot grupin me te vleresuar, me novator ne qarkullim, me shumengjyresh ne rangun e tingujve, me mahnites ne permbajte e performance live.

Disqet dhe muzika e tyre perbehet nga freak psikedelik, pop halucinogjen te fshehur pas skicofrenise rinore, elemente referimi femijerore, shtresa elektronike fluoreshente, efekte zeri te pamundshme etj etj...
Animal Collective nuk i ngjajne askujt (dhe duhet te kesh kurajo ta pohosh kete!), pervecse vetes se tyre. Sigurisht, do kohe ta tretesh cfaredo disku/kryeveper tyren, por vetem ne kete menyre perfton te dhena sekrete mbi natyren e muzikes eksperimentale, te pavarur dhe absolutisht te re.
Mrekullia eshte ne proces! Dhe nuk do te kete me kthim mbrapa.